دکتر حسینی: تبعیت از امام صادق(ع) یعنی آزاداندیشی علمی آری، تضعیف ایمان خیر

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۸/۱۰/۱۸ | 
به گزارش روابط عمومی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام و به نقل از ایکنا؛ همزمان با سالروز ولادت ششمین اختر تابناک امامت و ولایت، امام صادق علیه‌السلام دکتر سید جواد حسینی از اساتید دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در گفتگو با خبرگزاری ایکنا تبعیت از امام صادق علیه‌السلام را آزاداندیشی علمی و نه تضعیف ایمان قلمداد کرد.
این پژوهشگر جامعه‌شناسی دین اظهار کرد: سیاست و اجتماع یکی از اجزای جدایی‌ناپذیر حیات ائمه علیهم‌السلام است، امام صادق علیه‌السلام یکی از ائمه بزرگواری بودند که مسئله حکومت برای ایشان در دسترس بود؛ به عبارت دیگر برخی از معصومان به منصب حکومت هم رسیدند، مثل خود پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله، امام علی علیه‌السلام و چند ماه هم امام حسن علیه‌السلام، اما برخی از ائمه برای رسیدن به حکومت اصلاً و ابداً هیچ شرایطی نداشتند، مثل امام موسی ابن جعفر علیه‌السلام، امام جواد علیه‌السلام، امام هادی علیه‌السلام و ... یعنی شرایط به گونه‌ای بود که اساساً هیچ امکانی برای کسب قدرت وجود نداشت، یا در زندان بودند، یا در فضای نظامی محصور و تحت نظر به سر می بردند.
وی افزود: سه امام بزرگوار؛ امام حسین علیه‌السلام، امام صادق علیه‌السلام و امام رضاعلیه‌السلام به حکومت نرسیدند اما به امکان کسب قدرت نزدیک شدند و در میان این سه بزرگوار، امام صادق علیه‌السلام فرصت بیشتری در مواجهه با این امکان داشتند. امام صادق علیه‌السلام از بقیه ائمه علیهم‌السلام عمر بیشتری کردند و در سن نزدیک به ۶۵ سالگی به شهادت رسیدند. امامت پربرکت ایشان ۳۴ سال به طول انجامید. ضعف دولت بنی‌امیه و برآمدن دولت بنی عباس فضایی برای امام علیه‌السلام مهیا کرد تا حضرت مسئله مبانی امامت و حکومت اسلامی را روشنی بخشند و به خوبی تبیین کنند اما نکته مهم این است که خودشان به دلیل شرایط زمان و دوراندیشی‌ای که نسبت به عدم آماده بودن فضا داشتند، برای کسب قدرت داوطلب نشدند.
دکتر حسینی تصریح کرد: درسی که از این رویکرد سیاسی و اجتماعی امام صادق علیه‌السلام برای امروز ما بیش از هر زمان دیگری می‌تواند حائز اهمیت باشد، بصیرت است. بسیاری از اصحاب حضرت دارای تحلیل سیاسی نبودند و شاید به ایشان خرده می‌گرفتند که چرا نسبت به کسب قدرت در امت هیچ اقدامی نمی‌کنید، در حالی که امام صادق علیه‌السلام تلاش کردند با ارائه تحلیل وبه نوعی روشنگری برای اصحاب خودشان علت اینکه به تشکیل حکومت اقدام نمی‌کنند را توضیح دهند.
وی افزود: اما به هرحال بعضی از اقوام و یاران خواص ایشان به دلیل بی‌بصیرتی دچار انحراف فکری و سیاسی شدند و بدون اجازه امام علیه‌السلام دست به قیام‌های زودهنگام و نارس زدند که ضربه مهلکی به امامت ائمه علیهم‌السلام وارد کرد. بعضی دیگر نیز گفتند اگر ایشان واقعاً امام بود، پس باید حتماً قیام می‌کرد، لذا اعتقادات خود را از دست دادند و به فرقه‌های انحرافی پیوستند. لذا بصیرت یعنی پیروی از امام و از او جلوتر و عقب‌تر نیفتادن. عدم درک شرایط زمان و عدم تبعیت از امام، بی‌بصیرتی به بار می‌آورد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره گفت‌وگومحوری امام صادق علیه‌السلام اظهار کرد: گفت‌وگو در فضای علمی معنا دارد، باید دقت کنیم که امام صادق علیه‌السلام حاکم نبودند، عالم جامعه اسلامی بودند، در مسجد مدینه کرسی درس داشتند و بسیاری از رهبران فکری اهل سنت همچون ابوحنیفه و مالک ابن انس شاگردان ایشان بودند، پس فضا، فضای گفت‌وگو بود اما باید از یک مغالطه پرهیز کنیم، ایجاد شبهه و پاسخ به شبهه مربوط به فضای عمومی جامعه نیست، اگر بخواهیم کرسی درس امام صادق علیه‌السلام در مسجد مدینه را معادل‌سازی کنیم، باید بگوییم کرسی‌های دانشگاهی و پژوهشی امروز محیطی هستند که باید در آنها به تأسی از امام صادق علیه‌السلام، مناظره و گفت‌وگوهای آزاداندیشی را دنبال کنیم.
استاد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام گفت: اگر عالمی با سوء نیت و غرض یک شبهه علمی که مخصوص فضای نخبگانی باشد را در فضای عمومی مطرح کند و ایمان مردم را به تزلزل بیندازد، به هیچ‌وجه به معنای تبعیت از امام صادق علیه‌السلام نیست. شبهه علمی باید در محیط علمی مطرح شود، محیط عمومی با ایمان مردم گره خورده است، فرد عامی که به خدای احد و واحد و نبوت رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله ایمان دارد، شبهات سنگین فلسفی را بر نمی‌تابد و ایمان خود را از دست می‌دهد.
دکتر حسینی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: اصول اعتقادی شیعه در زمان امام صادق علیه‌السلام توانست به منصه ظهور برسد، یعنی از زمان امام علی علیه‌السلام تا امام باقرعلیه‌السلام شیعیان سیاسی داشتیم، نه شیعیان اعتقادی. اعتقاد ما این است که امام معصوم، جایگاهی الهی و مفترض‌الطاعه است، نگاهمان به امام معصوم همان است که در زیارت امام رضاعلیه‌السلام می‌خوانیم: شهادت می‌دهیم که ما را می‌بینی و کلام ما را می‌شنوی، شهادت می‌دهیم که امام مفترض‌الطاعه هستی و در بارگاه تو ملائک حضور دارند. اما اعتقاد شیعیان آن روز این بود که امام، سیدی بزرگوار است و باید در مسائل کلان سیاسی و اجتماعی امت از او راهنمایی گرفت اما این رویکرد که این بزرگواران مقام الهی امامت را در اختیار دارند، در میان مردم تبیین نشده بود.
این پژوهشگر جامعه‌شناسی دین تصریح کرد: تکوین و تکمیل اندیشه امامت در زمان امام صادق علیه‌السلام انجام شد و بعد از آن نیز صورت‌های مختلف عرفانی، فقهی، کلامی و تفسیری پیدا کرد، یعنی امامت تبدیل به مشرب فکری - فلسفی و حتی فقهی - کلامی در جهان اسلام شد. لذا مذهب شیعه به مذهب جعفری، موسوم و امام صادق علیه‌السلام به عنوان رئیس این مذهب شناخته شد.

کلیدواژه ها: دانشگاه امام صادق علیه‌السلام | ‌دکتر سید جواد حسینی | امام صادق علیه‌السلام |



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 502 بار   |   دفعات چاپ: 76 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر