اصغري نياري، يعسوب

شماره پایان نامه:

پدیدآور:

اصغري نياري، يعسوب

عنوان:

بررسي نقش سيدحسن تقي زاده در تاريخ سياسي معاصر ايران

استاد(ان) راهنما:

باقر عاقلي

استاد(ان) مشاور:

داود باوند، عبدالرضا هوشنگ مهدوي

دانشنامه:

سال تحصیلی:

دانشگاه:

دانشکده:

چکیده: هدف از اين پايان نامه، بررسي نقش سيد حسن تقي زاده در تحولات سياسي معاصر ايران است. تحقيق حاضر با استفاده از روش کتابخانه اي از نوع توصيفي و تاريخي انجام يافته و مباحث آن در يازده فصل تنظيم شده است که به ترتيب عبارتند از: تقي زاده از تولد تا صدور فرمان مشروطيت، تشکيل مجلس شوراي ملي و نقش تقي زاده، بسيته شدن مجلس اول و تبعيد او، اقدامات تقي زاده در تبعيد اول و خلع محمد علي شاه، تشکيل مجلس دوم و نقش تقي زاده، تبعيد دوم و اقدامات وي در اروپا، تقي زاده در مجلس پنجم، واليگري خراسان و وزير ماليه در کابينه مخبر السلطنه، نقش تقي زاده بعد از شهريور ‎۱۳۲۰، تقي زاده در مجلس پانزدهم و نهايتا" ديدگاههاي مختلف درباره تقي زاده و تحقيقات، سخنرانيها و تاليفات او. باتوجه به رهيافتهاي مطرح شده در تحقيق، مي توان دوره زندگاني تقي زاده را به دوقسمت علمي و سياسي تقسيم کرد. از نظر علمي تقي زاده آوازه جهاني دارد و جزء دانشمندان معاصر کشور است که موافق و مخالفانش برآن صحه مي گذارند. اما دوره زندگاني سياسي وي را بازهم مي توان به دو قسمت انقلابي تند و محافظه کاري شديد تقسيم کرد. دوره اول زندگاني سياسي تقي زاده از زمان صدور فرمان مشروطيت تا اواخر دوره پنجم شوراي ملي را شامل مي شود که با توجه به تحولات داخلي و خارجي و ظلم و جور سلاطين قاجار و نيز پيروزي انقلاب مشروطيت و .... شيوه انقلابي بودن را برگزيد. دوره دوم زندگاني سياسي وي بعد از دوره پنجم مجلس شوراي ملي شروع مي شود که محافظه کار افراطي مي باشد که در بيشتر موارد حتي نظرات خود را بيان نمي کند. بنابراين، تاقبل از کودتاي ‎۱۲۹۹ در مسائل سياسي متهور، بي باک و منتقد دولتها بود، اما از آن زمان پس هماهنگ با برنامه هاي دولتها شد. تقي زاده از آغاز خدمات سياسي خود معتقد به همکاري و هماهنگي با سياست انگليس بود و نجات ايران را در همکاري با اين کشور مي دانست. بسياري از نويسندگان و منتقدان، وي را عامل انگليس دانسته و تقدند که خواسته هاي انگليس را در ايران پياده مي کرد. عليرغم اين مساله، وي گاهي به مناسبت تغيير مقتضيات سياست، ظاهرا" از رويه خود عدول نشان داده است. چنانکه بعد از انتخابش به رياست مجلس سنا، بيشتر تمايلات آمريکايي پيدا کرده و سفرهاي مختلفي را به اين کشور انجام داد. و تقريبا" اين روحيه را تاآخر عمر حفظ کرد.

واژگان کلیدی:

تقي زاده، حسن، مشروطيت، پهلوي، حکومت